Hiszpańskie Centrum Metrologii osiąga bezprecedensowy poziom precyzji w metrologii współrzędnościowej
Hiszpańskie Centrum Metrologii (Centro Español de Metrología – CEM) zostało niedawno pierwszym europejskim użytkownikiem maszyny LEGEX TAKUMI firmy Mitutoyo. To plasuje Hiszpanię w czołówce sektora metrologii współrzędnościowej w Europie i potwierdza, że najbardziej zaawansowana technologia Mitutoyo jest wykorzystywana w instytutach metrologicznych najwyższego poziomu.
www.mitutoyo.eu
CEM jest organem autonomicznym podległym hiszpańskiemu Ministerstwu Przemysłu i Turystyki. Odpowiada za utrzymywanie krajowych wzorców jednostek miar i wspieranie całej krajowej sieci laboratoriów wzorcujących. Maszyna LEGEX TAKUMI umożliwia CEM zapewnienie spójności pomiarowej w strategicznych sektorach, takich jak lotnictwo i inżynieria kosmiczna, przemysł motoryzacyjny oraz produkcja urządzeń medycznych. Centrum realizuje tysiące wzorcowań rocznie, wzmacniając konkurencyjność hiszpańskiego przemysłu w ponad 54 krajach.
Doskonałość w każdym nanometrze
Jako krajowy instytut metrologii, CEM utrzymuje i chroni krajowe wzorce Międzynarodowego Układu Jednostek (SI). Uczestniczy w międzynarodowych porównaniach metrologicznych w ramach porozumienia o wzajemnym uznawaniu wzorców miar (CIPM-MRA) oraz prowadzi projekty badawcze rozwiązujące problemy metrologiczne wykraczające poza możliwości podmiotów komercyjnych.
Aelio A. Arce Criado, Kierownik Laboratorium Przyrządów Topograficznych i Geodezyjnych w CEM, objaśnia wyzwanie stojące przed CEM:
„Jako krajowy instytut metrologii zawsze dążymy do wykonywania wzorcowań na najwyższym poziomie. Staramy się kontrolować wszystkie zmienne mogące wpływać na pomiar, minimalizując ich oddziaływanie i zapewniając możliwie najmniejszą niepewność wzorcowania. Dlatego potrzebujemy instrumentów, które pozwalają nam osiągać wymaganą precyzję i dokładność.”
Kontekst i kryteria wyboru
Wydział Metrologii Długości i Inżynierii Precyzyjnej już wcześniej wykorzystywała urządzenia Mitutoyo o unikalnych parametrach. Maszyna Ultra Quick Vision 350 Pro (2005), o niepewności pomiarowej poniżej 0,5 μm, pozostaje w ciągłej eksploatacji od dwudziestu lat, stosowana do kalibracji wzorców o bardzo wysokiej dokładności. Z kolei urządzenie Roundtest RA-5100 CNC (2008), o rozdzielczości 1 nm, umożliwia wyznaczanie okrągłości kul wzorcowych z niepewnością poniżej 10 nm. Tak długa żywotność operacyjna potwierdza niezawodność rozwiązań Mitutoyo w kluczowych zastosowaniach krajowych laboratoriów.
Jako instytucja publiczna CEM zachowuje pełną bezstronność w procesie zakupowym, wybierając wyposażenie wyłącznie na podstawie obiektywnych kryteriów technicznych. A. Arce przedstawia stosowane kryteria techniczne i jakościowe:
„Szukamy rozwiązań opartych na najlepszych obecnie dostępnych technologiach, wykorzystywanych w urządzeniach najwyższej klasy, aby zapewnić możliwie najdłuższą żywotność operacyjną. Bardzo wysoko oceniamy również możliwości sprzętu w zakresie programowania, automatyzacji i zarządzania danymi. Wreszcie oceniamy także wsparcie techniczne i gwarancję oferowaną przez producenta.”
W kontekście stawianych wymagań maszyna LEGEX 574 TAKUMI firmy MITUTOYO wyróżniła się najwyższymi parametrami technicznymi, potwierdzoną niezawodnością, zaawansowaną automatyzacją, rozbudowanym zarządzaniem danymi metrologicznymi oraz specjalistycznym wsparciem technicznym. Zakup tej maszyny rozszerza zakres świadczonych przez CEM pomiarów z maksymalnym dopuszczalnym błędem MPE E0 = (0,23 + 0,7L/1000) µm.
Pierwsza instalacja w Europie: proces i rezultaty
Instalacja pierwszej maszyny LEGEX w Europie wymagała najwyższej precyzji, angażując zespoły techniczne Mitutoyo, hiszpańskiego dystrybutora Sariki oraz personel CEM. Obejmowała ona przygotowanie środowiska w celu zapewnienia stabilności termicznej, pozycjonowanie i poziomowanie z mikrometryczną precyzją, kalibrację wstępną, specjalistyczne szkolenia i walidację operacyjną.
Od momentu uruchomienia maszyna spełnia, a nawet przewyższa oczekiwania CEM w zakresie precyzji, powtarzalności i stabilności. Dla laboratorium wykonującego setki wzorcowań rocznie automatyzacja jest czynnikiem strategicznym, co podkreśla Aelio Arce:
„W przypadku naszych procesów automatyzacja jest kluczowa, ponieważ pozwala ograniczyć wpływ operatora na wykonywane pomiary, a jednocześnie skrócić czas ich realizacji. Przekłada się to na skrócenie okresu niedostępności wyposażenia pomiarowego Klienta.”
Maszyna LEGEX TAKUMI zapewnia pomiary bezobsługowe z zaawansowanym programowaniem, redukcję błędów, zwiększenie wydajności bez kompromisu w zakresie dokładności, pełną identyfikowalność danych oraz optymalizację zasobów. Ta funkcjonalność jest szczególnie istotna dla klientów CEM, takich jak laboratoria akredytowane, ośrodki badawcze i przedsiębiorstwa przemysłowe.
Legex 574 Takumi zapewnia nanometryczną precyzję w metrologii współrzędnościowej
Ośrodek CEM zdołał osiągnąć poziom precyzji w bezpośrednich pomiarach współrzędnościowych, który historycznie był uważany za niezwykle trudny do uzyskania w większości instytutów. Jak podkreśla to A. Arce: „Staramy się kontrolować wszystkie zmienne mogące wpływać na pomiar, minimalizując ich oddziaływanie i zapewniając możliwie najmniejszą niepewność wzorcowania.”
Maszyna Legex 574 Takumi sprawia, że te historyczne ograniczenia mogą zostać przełamane. Jest to możliwe dzięki synergii opartej o zaawansowaną konstrukcję urządzenia o bardzo niskim maksymalnym dopuszczalnym błędzie i unikalne środowisko badawcze CEM, gdzie staranna kontrola warunków otoczenia neutralizuje zakłócenia zewnętrzne. Zintegrowana automatyzacja minimalizuje wpływ operatora, eliminując kolejne istotne źródło zmienności. Efekt jest przełomowy, ponieważ CEM uzyskuje obecnie pomiary o precyzji nanometrycznej. Stawia to ten ośrodek w gronie najlepszych krajowych instytutów metrologii na świecie i dowodzi, że współczesna technologia może wreszcie pokonać fizyczne ograniczenia, które przez tak długi czas wyznaczały granice metrologii współrzędnościowej.
Know-how i wsparcie techniczne Mitutoyo
Dla krajowego instytutu metrologii prawdziwa wartość dostawcy opiera się nie tylko na oferowanym sprzęcie, lecz również na zdolności do zapewnienia wsparcia technicznego na każdym etapie wdrożenia. A. Arce podsumowuje doświadczenia CEM z Mitutoyo:
„Za każdym razem, gdy nabywaliśmy urządzenia Mitutoyo, otrzymywaliśmy specjalistyczne szkolenia, które pozwalały nam w pełni wykorzystać możliwości maszyn. Bardzo istotne jest dla nas uzyskanie wsparcia technicznego od producenta, które umożliwia szczegółowe podejście do aspektów technicznych i rozwój możliwości pomiarowych.”
Połączenie specjalistycznych szkoleń i dogłębnego wsparcia technicznego umożliwia CEM nieustanną optymalizację możliwości metrologicznych.
Kamień milowy o znaczeniu dla całego kontynentu
CEM aktywnie uczestniczy w międzynarodowych porównaniach metrologicznych w ramach CIPM-MRA, co gwarantuje równoważność hiszpańskich wzorców krajowych ze wzorcami innych instytutów metrologicznych. Dzięki maszynie LEGEX TAKUMI CEM wzmacnia swoją pozycję poprzez poszerzenie zdolności udziału w porównaniach o najwyższym stopniu zaawansowania i niższe niepewności pomiarowe. CEM zyskuje dzięki temu przywództwo technologiczne oraz ustanawia punkt odniesienia dla Europy.
Instalacja współrzędnościowej maszyny pomiarowej LEGEX TAKUMI przynosi liczne korzyści:
● W przypadku Hiszpanii gwarantuje spójność całego krajowego łańcucha metrologicznego, zmniejsza niepewności pomiarowe w przemyśle, wzmacnia konkurencyjność sektorów strategicznych, przyciąga projekty badawcze o zasięgu międzynarodowym oraz pozycjonuje kraj jako europejski punkt odniesienia w metrologii wymiarowej.
● Dla Europy z kolei wyznacza techniczny benchmark w skali kontynentu, umożliwia udział w porównaniach metrologicznych najwyższego poziomu, potwierdza osiągi technologii LEGEX TAKUMI i pozycjonuje ją jako realną opcję dla innych instytutów i laboratoriów.
● Dla firmy Mitutoyo potwierdza skuteczność oferowanej technologii dla najbardziej wymagających klientów, ustanawia punkt odniesienia dla całej Europy i wzmacnia pozycję lidera w metrologii wymiarowej.
Nie dziwi zatem, że pierwsza europejska maszyna LEGEX TAKUMI trafiła do odbiorców podzielających nieustanne dążenie do doskonałości. Urządzenie, nazwane na cześć japońskich mistrzów rzemiosła, jest obsługiwane przez hiszpańskich strażników krajowych wzorców jednostek miar.
Więcej informacji:
● Centro Español de Metrología
● Mitutoyo Europe
● Sariki
Zdjęcia:
Fot.1 Hiszpańskie Centrum Metrologii w Tres Cantos (Madryt).
Fot. 2 Maszyna Mitutoyo Legex 574 zainstalowana w marcu 2025.
Fot 3. Widok obszaru roboczego Mitutoyo Legex 574 w CEM.
Fot. 4 Maszyna Mitutoyo Ultra Quick Vision 350 Pro o niepewności pomiarowej poniżej 0,5 μm, zainstalowana w CEM w 2005 r.
Fot. 5 Urządzenie Mitutoyo Roundtest RA-5100 CNC umożliwiające pomiar okrągłości kul wzorcowych z niepewnością poniżej 10 nm. Zainstalowane w 2008 r.
